BASAHIN SA FILIPINO! Maaaring basahin ang pahinang ito sa FILIPINO. Gawin lamang i-click ang salitang "TRANSLATE" sa kanang bahagi sa itaas at piliin ang pagsalin mula Ingles sa Filipino.

January 4, 2018

Pantalan, Nasugbu, Batangas: Historical Data

Full transcription of the so-called “Historical Data” for the barrio of Pantalan in the Municipality of Nasugbu, Batangas, the original scanned documents at the National Library of the Philippines Digital Collections not having OCR or optical character recognition properties. This transcription has been edited for grammar, spelling and punctuation where possible. The original pagination is provided for citation purposes.

[p. 1]

HISTORY AND CULTURAL LIFE OF PANTALAN

PART ONE: HISTORY

1. Present official name of the barrio – Pantalan

2. Popular name of the barrio present and past: derivation and meanings of these name. Names of sitios included within the territorial jurisdiction of the barrio.
(a) Past popular name of the barrio – Embarcadero
This name was given by the Spaniards as this barrio was, for a time, an entry of ships coming from different places.
(b) Present popular name of the barrio – Pantalan
This name was derived from Embarcadero, which means Pantalan in Tagalog.
ñ
(c) Names of sitios:
1. Talañgan
2. Palsahingin
3. Cabahong

3. Date of establishment – 1901

4. Original families:
1. Domingo Barcelon
2. Victorino Zafra
3. Izoy Sambat
4. Prudencio Villaluna
5. Gaspar Villafania

5. List of tenientes from the earliest to date:
1. Cabesang Inggo (Domingo Barcelon)
2. Modesto Barcelon
3. Gaspar Villafania
4. Eladio Villafania
5. Mariano Barcelon
6. Pedro Villafria
7. Telesforo Tiangco

6. Story of barrios or sitios:

a. Pantalan, now and before:

In the northern part of the poblacion lies the peaceful barrio of Pantalan. As the name suggests, it was for a time a port for the entry of ships coming from different places. There were, then, only a few houses and few

[p. 2]

inhabitants. The natives depended only on two means of livelihood, farming and fishing. Year by year, more people came and lived permanently in this barrio. But the river became shallow until it could no longer be a harbor for ships.

Now, Pantalan Proper is composed of 134 houses peopled by more than 820 inhabitants. It has two one-room school buildings, 2 teachers and 128 pupils. The men are hard-working, industrious folks while the women are simple, cooperative and kind.

The rice fields offer work for the farmers. The big fish ponds are good sources of income. Salt-making is a flourishing industry. Very few in the barrio own the fishponds, yet those who work in the ponds live happily and contentedly with their families. Many of the men work as laborers in the C.A.D.P.

Many new names are added to the first inhabitants. Many newcomers came from Manila, Parañaque, Balayan, Taal, Bauan, and even as far as the Visayas. Being only 1½ kilometers from the town, the people are influenced by the manner of living of the town folks.

Although Pantalan is [a] small barrio, different religious sects exist. It shows that the people are not united in their beliefs in the Divine Providence. However, they do not interfere with each other’s beliefs. Everybody enjoys the freedom of choosing his religion.

The barrio is under a barrio lieutenant. He keeps peace and order in the place. One bad influence of modern civilization is the existence of vices. A very popular pastime is the game “saklay.” A weakness which until now has not [been] overcome is the belief in superstitions. Superstitions still guide the lives of the people.

Parents are now fully aware of the need for sending their children to school. Every child of school age is given the chance to study. Parents even send their children to Manila to continue their studies. We hope someday there will be professionals from Pantalan.

With its ambitions, hardworking people, its vast green fields planted to rice and sugarcane, its fishponds filled with bangus, crabs, shrimps, and prawns. Pantalan may someday emerge as a prosperous barrio of the town of Nasugbu.

[p. 3]

b. Talañgan:

Talañgan is a sitio situated on the southern part of the barrio. It is well-populated that time will come when it will become a barrio. There is only one road leading to the sitio with houses located by the roadside.

During the early days, the sitio was popularly known because of its productive fruit trees named talang (mabolo). Many people, especially from the town, go there to get talang. When a certain person inquired where they were going, the reply was “to Talañgan,” thus, it had acquired its present official name Talañgan. Nobody served as head of the sitio for it is a part of Pantalan.

c. Palsahingin:

Palsahingin is a portion of land near Cabahong, another sitio situated near a river. Previously, there were a few inhabitants living therein. It got its name from the tree which was known to them as the palsahingin tree. At present, this sitio is extinct and depopulated, but it is planted to sugarcane, bananas and corn.

PART TWO – FOLKWAYS

10. Traditions and Practices:

A. Birth – In this barrio, there are still practices relative to birth which still persist up to this date. The most common of which are:

When a mother gives birth, the infant’s first bath should consist of a basin of water where a piece of thread, needle, a piece of paper, a pencil and coins are placed. It is their belief that in this way, the child will be intelligent, and will live a prosperous life in the days to come.

B. Death – When someone dies, it is the belief that not a drop of tears should fall on the corpse for it may cause sufferings on the soul of the deceased.

When an adult person dies, it is the custom of the relatives to gather to pray for the salvation of the soul of the deceased.

[p. 4]

II-a. Interpretations –

1. Pag maliit ang itim ng mata ng pusa ay maliit ang tubig sa ilog, at kung malaki naman ang itim ay malaki ang tubig.

2. Pag may nahiwa o nataga at kakaunti ang dugo ay maliit ang tubig sa ilog at kung marami naman ang dugo ay malaki ang tubig.

3. Pag nagliliparan ang mga layang-layang ay babagyo.

4. Kung may bagong buwan at salok, ang ibig sabihin ay maulan.

b. Mga Pamahiin na Karaniwan sa Nayon ng Pantalan

1. Masamang mag-anak sa binyag ang isang nagdadalang-tao sapagka’t alin man sa batang bibinyagan o ang nasa sinapupunan ay mamamatay.

2. Ang malapit nang ikasal ay masamang manaog lagi ng bahay sapagka’t ang kakasalin ay malapit sa disgrasya.

3. Kailangang hatiing mabuti ang labis na handa sa kasal upang hindi maging kabilanin sa pakikisama.

4. Kung ang nobya ay lilipat na sa bahay ng nobyo ay kailangang walang sumamang kamag-anak ng nobya upang ito ay hindi maging kabilanin sa pakikisama.

5. Ang damit pangkasal ay hindi dapat isukat sapagka’t maaaring hindi matuloy ang kasal at may mangyayaring sakuna.

6. Ang lalagyan ng bigas, asin at iba pang bagay ay kailangang puno sa pagsapit ng bagong taon upang maging masagana ang kabuhayan sa loob ng bagong taon.

7. Kung lilipat ng tirahan o sa bagong bahay ay sa pabilog ang buwan upang ang kabuhayan ay umunlad.

8. Kung lilipat ng tirahan ay unang dalhin ang bigas at asin upang maging masagana ang pagkain.

9. Ang sahig na malapit sa hagdan ay gawing pabalagbag upang hindi magkaroon lagi ng



[p. 5]

karamdaman ang tumitira sa bahay na iyon.

10. Ang kalan na nakaharap sa kalan ay palabisita.

11. Kung ang bahay ay tapat-tapat ang plato, ito [ay] buwisit sa kabuhayan.

12. Masamang pumasok ang isang nagdadalang-tao sa silong ng bahay kung lubog na ang araw sapagka’t maghihirap sa panganganak.

13. Kung ang buwan ay patunaw, masama ang maligo sapagka’t magiging himatayin.

14. Kung lumilindol ay masama ang matumba sapagka’t magiging himatayin.

15. Ang isang nagdadalang-tao ay masamang magpabuhat ng bahay o lumipat ng tirahan sapagka’t ito ay maghihirap sa panganganak. Ito ay hindi mapapaanak hanggang hindi maaalis lahat ng tungkod ng bahay na naiwan sa pinagbuhatan.

16. Pagdating ng bagong kasal buhat sa simbahan, ito ay sasabugan ng bigas at wawaligwigan ng tubig tubig upang umunlad ang kabuhayan.

17. Ang batang bagong anak, hanggang hindi pa dumarating sa isang taon ay masamang paliguan araw-araw ng kapanganakan. Ang bata ay magiging masasaktin.

18. Upang maging matalino ang isang bata, lagyan ng sinulid, karayom, pera, papel at lapis ang tubig sa unang paligo.

19. Masamang umupo ang buntis sa hagdan at tumigil sa pinto sapagka’t pagkakaranasan ito kung manganak.

20. Kung ang kamay ng patay ay malambot, may susunod na mamamatay sa kasamahan sa bahay.

21. Ang dalagang matapatan ng bingot na pinggan sa handaan ay tatandang dalaga.

22. Masama sa babae ang may tulo sa noo. Ito ay medaling matukso.

23. Kung naglalakbay ay may nadaanang patay ay masama ang hindi magpugay. Magkakaroon ng sakuna.

24. Ang kumanta sa harap ng kalan ay magkaka-asawa ng matanda

[p. 6]

25. Ang may taling sa hingahan ay mapalad, magiging mariwasa sa kabuhayan.

26. Ang may puyo sa noo ay masamang mamangka sapagka’t ang sinasakyan ay siguradong lulubog.

27. Masama sa nagdadalang-tao ang kumain sa kaldero o palayok. Maghihirap daw ito sa panganganak.

28. Masama raw ang may taling sa may patakan ng luha. Ito ay baluhin.

29. Kung ang nagdadalang tao ay magpapakuha ng larawan, ang bata ay mamamatay.

30. Kung ang pusa ay naghihilamos sa pinto ng bahay, ito ay tanda na may dumating na bisita.

MGA BUGTONG

1. Puting lupa, itim na binhi.
Itinanim ng kamay, inani ng bibig. – lapis at papel

2. Puno’y layu-layo, dulo’y tagpu-tagpo. – bahay

3. Tubig sa dikan-dikan
Hindi patakan ng ulan. – niyog

4. Puno’y lusong, gitna’y halo
Dulo’y payaong, bunga’y gatang. – papaya

5. Isang ilog-ilugan, libot ng baliwasnan. – mata

6. Butas na’y butas din ang itinagpi. – dala

7. Molang hindi makalakad,
Lawing hindi makalipad. – Molawin

8. Alin dito mundo ang pangalan ay Isko. – iskoba

9. Tatlong magkapatid, tatag sa init. – tungko

10. Kapirasong bakal, tubig ang nabukal. – bomba

11. Hindi naman aso, hindi naman kuwan
Berde ang balat, pula ang laman. - pakwan

12. Isang bias na kawayan, punong-puno ng guyam. – pipino

[p. 7]

13. Nagdaan ang negro, patay lahat ng tao. – gabi

14. Naito na hindi pa makita. – hangin

15. Tinuga ko sa gubat, sa bahay nag-iiyak. – gitara

16. Walang pintong pinagdaanan
Nakapasok sa looban. – pag-iisip

17. Hindi maluto sa nasulak
Sa malahininga’y nalalabsak. – piso

18. Saging ko sa Maynila, abot dito ang palaba. – balañgaw

19. Hindi Lunes, hindi pista, palibot ng bandera. – sagingan

20. Pitak-pitak, silid-silid
Pinto ma’y hindi masilip. – kawayan

MGA SALAWIKAIN

1. Pag ang tao’y panot, wala kang masasabunot.

2. Magdaragat na di magtahan, sa dagat din namatay.

3. Nasa tao ang gawa, nasa Diyos ang awa.

4. Ang kahoy na babad sa tubig,
Sa apoy huwag ilalapit.
Pag nadarang ng init
Sapilitang magdadaig.

5. Sa kalikutan ng munting palakol
Ay nakakabual ng malaking kahoy.

6. Ang taong masalita, kulang sa gawa.

7. Ang taong nagigipit, sa patalim ay kumakapit.

8. Ang anak na hindi paluhain,
Ang ina ay patatangisin.

9. Ang nagsasabi ng tapat ay pagsasamang maluwat.

10. Ang tapat na kaibigan sa gipit masusubukan.

11. Ang sakit ng kalingkingan
Damdam ng buong katawan.

12. Pag ang tao ay mabigat ang katawan,
Magaan ang tiyan.

[p. 8]

13. Walang masamang kabayo
Sa marunong magpatakbo.

14. Maghanda ka hanggang maaga,
Nang hindi kung gabi’t dumilim na
Ay hindi ka ngangapa-ngapa.

15. Anak na nalulunod sa salot ng kadiliman
Hindi sagipin ng magulang sa laki ng pagmamahal.

16. Pag ang tubig ay matining
Turolan mo’t malalim.

17. Habang hindi pantay ang paa ng tao,
Hindi mo masasabi kung saan ang tungo.

↓ Scroll down to leave a comment.

Notes and references:
Transcribed from “History and Cultural Life of Pantalan,” 1953, online at the National Library of the Philippines Digital Collections.

🙏 Kindly consider sharing this article on your social media accounts to keep this site free for students and lovers of Batangas History.

If you wish to make a donation to Batangas History, click on the Donate button below:

Leave a comment: